Seria The Elder Scrolls od czasów Morrowinda cechowała się bardzo dużą „plastycznością” kodu, co pozwalało graczom w łatwy sposób wpływać na kształt zabawy. Prostota w tworzeniu modyfikacji zaowocowała powstaniem całej gamy najróżniejszych modyfikacji – zarówno kompleksowych, zmieniających w całości mechanikę gry, jak i niewielkich, wprowadzających jedynie drobne udogodnienia. Najnowsza część sagi, czyli Skyrim, nie pozostaje tu wyjątkiem. Mimo że od premiery upłynęło bardzo niewiele czasu, w sieci już można znaleźć całe zatrzęsienie modów. Poza takimi, które pozwoliły na całkowite rozebranie postaci albo zamianę smoków w kucyki z My Little Pony, pojawiło się też kilka naprawdę ciekawych i wartościowych. Właśnie im poświęciliśmy niniejszy artykuł. Z ogromnego oceanu fanowskich modyfikacji postanowiłem wybrać kilka, które w największym stopniu usprawniają działanie Skyrima lub też dodają mu interesującego kolorytu (fanowskim questom nie warto poświęcać uwagi – są bardzo słabe). Wszystkie zaprezentowane tu tytuły zostały przetestowane na aktualnej wersji gry – zarówno polskiej, jak i angielskiej (kinowej). Nie istnieje więc ryzyko, że po zainstalowaniu którejś z opisywanych nakładek Skyrim przestanie działać albo wydarzą się inne, nieprzyjemne rzeczy.
Narzędzia i instalacja Aby cieszyć się nową jakością zabawy, na ogół należy ściągnąć modyfikację z Internetu, a następnie przerzucić jej pliki do katalogu „Data” w folderze z grą (np. C:\Program Files\Steam\steamapps\common\skyrim\data). Instalowanie dodatków do Skyrima jest dziecinnie proste – jakby tego było mało, można je aktywować na kilka sposobów. Najwygodniejszym jest użycie programu
Nexus Mod Manager, który załatwia wszystko za nas (wystarczy ściągnąć interesujące nas usprawnienie, a następnie wybrać je w menadżerze). Jak używać menadżera? 1) Uruchom program Nexus Mod Manager. 2) Wybierz grę, którą chcesz zmodyfikować. 3) Kliknij na „Add mod from file” i wybierz plik (musi posiadać rozszerzenie .esp). 4) Kiedy modyfikacja pojawi się w głównym oknie, kliknij na niej dwa razy. 5) Jeśli mod tego wymaga, zainstaluj go. 6) Uruchom grę. Jeśli nie chcesz instalować na komputerze dodatkowych aplikacji, zawsze możesz zrobić wszystko ręcznie. Na szczęście nie jest to trudne – wystarczy postępować według poniższej instrukcji: ściągnij moda na dysk twardy; wklej wszystkie pliki do folderu z grą, do katalogu „Data” (np. C:\Program Files\Steam\steamapps\common\skyrim\data) – pamiętaj, by najpierw zrobić kopię zapasową! uruchom Skyrima; wybierz opcję językową; kliknij na „Pliki danych”; wybierz zainstalowanego moda z listy i kliknij na „Wczytaj pliki”, a następnie „OK”; uruchom grę. Mody opisywane w tym artykule nie gryzą się ze sobą. Powyżej opisano, jak włącza się mody z rozszerzeniem .esp – w przypadku innych modyfikacji wystarczy wkleić je do katalogu „Skyrim” (tam, gdzie znajduje się plik TESV.exe). Nie trzeba się wówczas bawić menadżerem ani plikami danych. W takim przypadku oryginalne pliki zostaną nadpisane, a pojawią się nowe (zawsze warto zrobić wcześniej kopię zapasową). Niektóre modyfikacje wymagają nieco innego podejścia – zostało to opisane w dalszej części artykułu. W razie problemów każde usprawnienie zawiera plik tekstowy, który powinien wyjaśnić wszystkie nieścisłości. Jeśli nie masz ochoty na zabawę z amatorskimi modami, a chciałbyś poprawić wygląd gry, zawsze możesz ściągnąć oficjalną paczkę z teksturami w wysokiej rozdzielczości. Wydany przez Bethesdę dodatek można pobrać za darmo ze Steama: uruchom program Steam; w zakładce „Sklep” w polu do wyszukiwania wpisz „Skyrim” i wciśnij klawisz ENTER; na wyświetlonej liście wybierz Skyrim: High Resolution Texture Pack (Free DLC) i kliknij zielony przycisk „Zainstaluj”; Steam poprosi o podanie loginu i hasła do konta, po ich wpisaniu rozpocznie się pobieranie tekstur (ok. 3 GB danych), stan pobierania da się podejrzeć, wybierając z menu „Widok” opcję „Elementy pobierane”; po zakończeniu pobierania można uruchomić grę, pakiet tekstur wysokiej rozdzielczości będzie domyślnie włączony; aby wyłączyć (lub włączyć ponownie) pakiet tekstur wysokiej rozdzielczości należy przy uruchamianiu gry wybrać opcję „Pliki danych” i odznaczyć (lub zaznaczyć, aby włączyć) opcje HighResTexturePack01.esp i HighResTexturePack02.esp.
Grafika Skyrim Enhancer Mod 
Grafika od zawsze była istotną częścią gier z serii The Elder Scrolls. Do dzisiaj wychodzą kolejne modyfikacje ulepszające Morrowinda czy Obliviona – pojawiło się również kilka przeznaczonych dla Skyrima. Najlepsza z nich, czyli Enhancer Mod, to w zasadzie nie osobna modyfikacja, a raczej zbiór kilkudziesięciu mniejszych – stąd też duży rozmiar pliku (prawie 2 GB!). Mimo pokaźnych gabarytów warto się nim zainteresować, ponieważ wpływa on na oprawę graficzną gry w naprawdę niebywałym stopniu. Poza doskonałym, urzekającym oświetleniem i dynamicznymi cieniami, aplikacja wprowadza też bardziej szczegółowe tekstury obiektów i otoczenia oraz tysiące (jeśli nie miliony) mniejszych usprawnień – jak na przykład realistyczną fizykę krwi czy ślady po ogniu. Przeskok jakościowy od Skyrima zwykłego do zmodyfikowanego jest naprawdę gigantyczny. Różnice są widoczne gołym okiem, a pejzaże urzekające jak nigdy dotąd. Ceną za te graficzne wodotryski jest niestety dość spory spadek płynności gry – aby przywrócić jej pełnię chwały, warto zaopatrzyć się w modyfikacje usprawniające działanie programu (patrz: Optymalizacja i udogodnienia). Modyfikację znajdziecie w
tym miejscu. Nie wymaga ona instalowania żadnych dodatkowych plików ani korzystania z menadżera – wystarczy skopiować całość do katalogu „Skyrim” (tam, gdzie znajduje się „TESV.exe”).
Skyrim HD 2K Textures Jeżeli komuś szkoda miejsca na dysku albo nie chce za mocno wpływać na wygląd gry, tylko usprawnić kilka jej elementów, Skyrim HD będzie dla niego doskonałą propozycją. Mod ten zwiększa rozdzielczość większości tekstur, znacznie ulepsza też prezencję miast – dzięki niemu widać każdą dachówkę oraz cegłę. W niewielkim stopniu zmienia natomiast pozostałe elementy grafiki, takie jak oświetlenie, cienie czy wygląd obiektów. Modyfikacja w zasadzie nie wpływa na płynność gry, w związku z czym doskonale nadaje się do instalacji na starszych komputerach. Niestety, Skyrim HD nie jest kompatybilny ze Skyrim Enhancer Mod – obydwa podmieniają tekstury w grze, w związku z czym trzeba zdecydować się na któryś z nich (oczywiście, o ile komuś nie przyjdzie do głowy ręczne dobieranie plików).
Nakładę znajdziecie tutaj. Nie wymaga instalowania dodatkowych aplikacji ani żadnego kombinowania – wystarczy skopiować całość do katalogu „Data” w folderze z grą.
Realistic Water Textures Gdy światło dzienne ujrzał Morrowind, wielu graczy zaniemówiło na widok niesamowitego, absolutnie przepięknego morza, jakie otaczało Vvardenfell. Grafika wody wydawała się tak realistyczna, że niektórzy użytkownicy chodzili się w niej kąpać (tzn. rozbierali swoje postacie i w kółko nimi pływali). Po kilku latach od premiery i wydaniu dwóch następnych części sagi Morrowind nie robi już takiego wrażenia, a fizyka cieczy została usprawniona w stopniu niespotykanym. Skyrim może poszczycić się bardzo ładną wodą, jednak jeden z moderów postanowił nieco ją ulepszyć. Realistic Water Textures to wygodne narzędzie, dzięki któremu można samodzielnie dostosować charakterystykę wody do naszych upodobań (zmienić jej gęstość, przejrzystość, wysokość fali, siłę refleksów itd.) lub też skorzystać z jednego z dedykowanych schematów. Jeśli ktoś lubi widzieć swoje odbicie w tafli jeziora – żaden problem. Najciekawiej jednak ustawić kilka opcji na maksimum – sztorm na północnym oceanie wygląda naprawdę imponująco! Usprawnienie znajdziecie w
tym miejscu. Aby je zainstalować, wystarczy przerzucić wybrane pliki do katalogu „Data” w folderze z grą. Dobór właściwości wody został opisany w dokumencie tekstowym, znajdującym się w paczce z modyfikacją. Optymalizacja i udogodnienia
Skyrim Boost Chociaż Skyrim działa na kilkuletnim silniku Obliviona, to jednak potrafi przyprawić o czkawkę niejeden komputer. Co gorsza, po ulepszeniu gry przez kilka wodotrysków graficznych daje się niestety odczuć wyraźny spadek ilości klatek na sekundę (fps) – i to nawet na bardzo mocnych maszynach. Aby zapobiec temu problemowi, stworzono Skyrim Boost – aplikację, która w wyraźny i bardzo odczuwalny sposób optymalizuje kod gry, tym samym czyniąc ją mniej wymagającą dla komputera. Co ciekawe, mod jest na tyle dobry, że łata również kilka bugów z oryginalnej wersji gry, przez co ta staje się bardziej stabilna. Jak widać, uczeń przerósł mistrza! Modyfikację znajdziecie
tutaj. Aby ją zainstalować, trzeba przerzucić katalog „bin.fpu” do folderu „Skyrim” (tam, gdzie znajduje się „TESV.exe”).
SkyUI 
Wielu graczy wciąż nie może przyzwyczaić się do interfejsu Skyrima. Nacisk położony na łatwość obsługi gry padem, a co za tym idzie niewygodny sposób nawigacji w zestawie klawiatura + mysz, brak opcji segregowania obiektów i niezbyt przejrzysty ekwipunek – to tylko część wad. Na szczęście gracze tęskniący za staroświeckimi rozwiązaniami doczekali się SkyUI – nakładki, która całkowicie zmienia interfejs gry, dostosowując go do potrzeb użytkowników PC. Ekwipunek i czary zostały przedstawione w formie wygodnej tabelki, po której da się szybko i intuicyjnie poruszać. Różne kategorie obiektów i zaklęć rozdzielono pomiędzy kilka zakładek, symbolizowanych przez gustowne ikonki (jest kilka schematów do wyboru). Co więcej, gracze nareszcie mogą segregować przedmioty wedle upodobania – a więc podług wagi, wartości, siły etc. Dzięki temu gra stała się dużo przyjemniejsza, a odnalezienie poszukiwanych rzeczy – znacznie prostsze (zwłaszcza że pojawiła się opcja filtrowania). Jedyną wadą może być to, że aktualna wersja SkyUI nie do końca jest kompatybilna z najnowszą łatą do Skyrima, jednak poza pojawiającym się w ekwipunku ostrzeżeniem nie zaobserwowałem żadnych innych problemów. W najbliższym czasie można spodziewać się aktualizacji programu – wówczas kłopot ten zniknie całkowicie. Moda znajdziecie w
tym miejscu. Instaluje się go poprzez przerzucenie plików do katalogu „Data”, a uruchomia przy pomocy Nexus Mod Managera lub zakładki „Pliki danych” w samym Skyrimie.
World Map in Full 3D Prawdopodobnie najsłynniejszy mod do Skyrima, pozwalający na dowolne manewrowanie mapą. Dzięki bardzo dużej skali możliwego przybliżania gracz jest w stanie wypatrzeć praktycznie każdy szczegół otoczenia, w tym wiele ciekawych lokacji, które normalnie umknęłyby jego uwadze. Mimo dużych możliwości World Map potrafi być dość problematycznym modem. Zdarza się, że zapisane stany gry nie chcą się przez niego wczytywać, a sama gra potrafi się wykrzaczyć (znikają niektóre tekstury) lub nawet całkowicie odmówić współpracy. Większość kłopotów da się łatwo rozwiązać, bowiem w katalogu z modem znajduje się bardzo konkretna instrukcja naprawy. Modyfikację znajdziecie
tutaj. Instalacja jest bardzo nietypowa – należy pogrzebać w plikach .ini gry. Jest to dość skomplikowane, ale nie trzeba panikować – poszczególne kroki zostały szczegółowo opisane w dołączonej do moda instrukcji.
Mody globalne Skyrim Online Przeniesienie serii The Elder Scrolls do świata MMO od wielu lat pozostaje niespełnionym marzeniem graczy. Pewną odpowiedzią na to zapotrzebowanie próbuje być Skyrim Online – mod z ogromnym potencjałem, który jednak (przynajmniej na razie) nie oferuje zbyt wiele. Do gry został zaimplementowany globalny czat, a ponadto uczestnicy zabawy widzą się nawzajem – to w zasadzie tyle. Nie istnieje natomiast możliwość interakcji między nimi (choćby wymiany sprzętu czy wspólnego wypełniania zadań), a wszyscy gracze są widoczni jako półnadzy niewolnicy. Jak łatwo się więc domyśleć, swoje miejsce w tym zestawieniu Skyrim Online zawdzięcza głównie pomysłowi, a nie aktualnej zawartości.
Dodatkowym problemem może być duża awaryjność tej modyfikacji, częste błędy podczas dalekich podróży po mapie świata oraz niekompatybilność z najnowszą wersją Skyrima (co jednak zostanie naprawione w najbliższym czasie). Obecnie trwają prace nad dużą aktualizacją, która rozwiąże najbardziej rażące problemy i wprowadzi więcej interakcji pomiędzy graczami. Modyfikację znajdziecie
tutaj. Całość należy przerzucić do katalogu „Skyrim” (tam, gdzie znajduje się plik „TESV.exe”), a następnie postępować zgodnie z zaleceniami instrukcji. Jako że cała operacja jest dość złożona, twórcy opublikowali
filmik, w którym krok po kroku tłumaczą ten proces.
Wars in Skyrim IV Jeżeli ktoś uważa, że gra jest za mało wymagająca, powinien zainteresować się tym modem. Dzięki Wars in Skyrim mroźna kraina staje się jeszcze bardziej niebezpieczna – dużo częściej pojawiają się w niej potwory (znacznie silniejsze), częściej można też natknąć się na bandytów czy szpiegów Thalmoru. Na tym zmiany się nie kończą – wprowadzono bowiem kilka nowych minifrakcji (walczących ze sobą na śmierć i życie) oraz oblężenia – nareszcie miasta przestały być bezpiecznymi, nudnymi miejscami. Mod występuje w kilku wersjach, różniących się stopniem zaawansowania przeciwników, ich agresywnością oraz liczebnością. Gracze lubiący duże wyzwania mogą zdecydować się na wybór najtrudniejszej z opcji – zwykły bandyta potrafi wówczas zabić bohatera na pięćdziesiątym poziomie! Nakładkę znajdziecie w
tym miejscu. Instaluje się go poprzez przerzucenie plików do katalogu „Data”, a uruchomia przy pomocy Nexus Mod Managera lub zakładki „Pliki danych” w samym Skyrimie. Przedmioty i czary Midas Magic Mod dla magów I wszystkich graczy, którzy chcieliby poczuć prawdziwą moc. Midas Magic wprowadza do gry ponad pięćdziesiąt nowych czarów – o większości z nich magom z Akademii Zimowej Twierdzy nawet się nie śniło. Poza urzekającymi deszczami meteorów oraz śmiercionośnymi promieniami zniszczenia znalazło się też miejsce dla kilku nietypowych zaklęć – można bowiem przyzwać małego smoka lub podręczny bagaż. Osoby spragnione taktycznego podejścia do walki mogą natomiast zasypać wroga lecącymi z sufitu odłamkami lodu, uwięzić go przy pomocy dzikich pnączy lub też zamienić w królika. Każdy powinien znaleźć coś dla siebie. Większość nowych czarów jest bardzo potężna, ale wymaga też znacznych umiejętności – jest to więc propozycja dla zaawansowanych postaci, dysponujących niemal nieskończonymi zasobami many. Przyda się również spora ilość gotówki, bowiem nowe czary trzeba zakupić (u kupca w Rzecznej Puszczy lub w Akademii Zimowej Twierdzy). W pełni rozwinięci magowie mają wreszcie co robić pod koniec gry – któż by się oparł czarownikowi, który pstryknięciem palców potrafi wezwać na pomoc smoka? Moda znajdziecie
tutaj. Instaluje się go poprzez przerzucenie plików do katalogu „Data”, a uruchomia przy pomocy Nexus Mod Managera lub zakładki „Pliki danych” w samym Skyrimie. Tytanis – The Ultimate Mod Ciekawa modyfikacja, pozwalająca na stworzenie niemal dowolnego przedmiotu w kuźni, a ponadto dodająca ponad sto nowych artefaktów (w większości magicznych). Dopiero dzięki tej nakładce kowalstwo nabiera sensu – można bowiem wykuwać nie tylko nowe, lepsze zbroje, ale nawet magiczne strzały czy przedmioty unikalne (na przykład niezniszczalne wytrychy otwierające każdy zamek). Pewnym mankamentem moda jest niestety to, że duża część nowych przedmiotów nie posiada własnej grafiki – oznacza to, że po stworzeniu żelaznej katany nie nacieszymy się jej blaskiem, bowiem broń trzymana przez postać i tak będzie niewidzialna. Dużym plusem jest natomiast polska wersja językowa – nazwy wszystkich artefaktów zostały bardzo sensownie przetłumaczone (chociaż należy zauważyć, że niektóre nie posiadają polskich znaków). Moda znajdziecie w
tym miejscu. Instaluje się go poprzez przerzucenie plików do katalogu „Data”, a uruchamia przy pomocy Nexus Mod Managera lub zakładki „Pliki danych” w samym Skyrimie. Autorem artykułu jest Maciej Czarny Kozłowski.
